Niektóre zmiany w opakowaniach są widoczne na pierwszy rzut oka. Inne dotyczą czegoś znacznie mniej oczywistego: ich składu. PFAS w opakowaniach do żywności od dłuższego czasu znajdują się w centrum dyskusji na temat opakowań, bezpieczeństwa i środowiska. A sierpień 2026 roku wyznacza szczególnie ważny moment: zaczynają obowiązywać nowe europejskie limity dotyczące tych substancji w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością.
Zmiany te bezpośrednio dotyczą sektora, w którym pudełka, tacki, pojemniki, owijki i inne rodzaje opakowań są częścią codziennej obsługi w restauracjach, kawiarniach, firmach cateringowych, food truckach i lokalach oferujących jedzenie na wynos. W Monouso niektóre produkty, które już wcześniej znajdowały się w naszym katalogu, zaczynają obecnie wyróżniać się cechą, która nabiera szczególnego znaczenia: są oznaczane jako opakowania bez PFAS na podstawie informacji przekazanych przez ich producentów.
Ale czym właściwie są te substancje? Dlaczego stosowano je w niektórych opakowaniach? I co zmienia się wraz z nowymi przepisami?
Packaging zmienia się również od wewnątrz
PFAS to bardzo szeroka grupa syntetycznych substancji chemicznych, które od dziesięcioleci są wykorzystywane w wielu zastosowaniach. Jednym z powodów jest ich zdolność do nadawania właściwości takich jak odporność na wodę, oleje i tłuszcz, co wyjaśnia, dlaczego niektóre PFAS znalazły zastosowanie również w świecie opakowań do żywności, szczególnie w rozwiązaniach przeznaczonych do pakowania tłustych lub wilgotnych produktów spożywczych.
Problem wiąże się jednak z inną ich cechą: są to substancje wyjątkowo trwałe w środowisku. Mogą pozostawać w nim przez długi czas, nie ulegając łatwo rozkładowi, dlatego ich obecność i stosowanie są coraz częściej objęte regulacjami. Opakowania do żywności również nie pozostają poza zakresem tych zmian.
Rok 2026 oznacza zmianę dla opakowań do żywności
Rozporządzenie (UE) 2025/40 w sprawie opakowań i odpadów opakowaniowych, znane jako PPWR, wprowadza liczne zmiany, które będą stopniowo wdrażane w ciągu najbliższych lat. Możliwość recyklingu, ponowne użycie, oznakowanie, ograniczenie ilości odpadów oraz skład materiałów to tylko niektóre z obszarów objętych nowymi przepisami.
Istnieje jednak data szczególnie istotna dla opakowań przeznaczonych do kontaktu z żywnością: 12 sierpnia 2026 roku. Od tego momentu przepisy określają maksymalne dopuszczalne poziomy określonych stężeń PFAS w nowych opakowaniach do żywności wprowadzanych na rynek europejski. Nie jest to kwestia dotycząca wyłącznie producentów opakowań, ale również tych, którzy korzystają z tych produktów na co dzień i chcą zrozumieć, dlaczego niektóre właściwości opakowań ulegają zmianie.
W rzeczywistości OCU poświęciła niedawno artykuł wyjaśnieniu najważniejszych zmian w nowym europejskim rozporządzeniu dotyczącym opakowań, wskazując właśnie limity PFAS w opakowaniach do żywności jako jeden z pierwszych środków, które zaczynają obowiązywać od sierpnia 2026 roku.
Czego dokładnie wymaga nowe rozporządzenie?
Przepisy nie ustanawiają po prostu zasady „zawiera PFAS” lub „nie zawiera PFAS”, lecz określają maksymalne dopuszczalne stężenia tych substancji w opakowaniach przeznaczonych do kontaktu z żywnością. Wśród ustalonych limitów znajdują się 25 ppb dla pojedynczego, konkretnie analizowanego PFAS, 250 ppb dla sumy określonych PFAS oraz 50 ppm dla całkowitej zawartości PFAS, zgodnie z warunkami określonymi w samym rozporządzeniu.
Może to brzmieć bardzo technicznie, ale cel jest znacznie prostszy: ograniczenie obecności tych substancji w opakowaniach mających kontakt z żywnością. Zmiana ta przyspiesza rozwój nowych materiałów, metod obróbki i rozwiązań barierowych.
Co zatem oznacza, że opakowanie jest PFAS FREE?
To prawdopodobnie jedno z pytań, z którymi będziemy spotykać się coraz częściej. Oznaczenie PFAS FREE odnosi się do deklarowanej cechy konkretnego produktu związanej z obecnością lub wykorzystaniem tych substancji. Często stosuje się je do identyfikacji rozwiązań opracowanych bez celowo dodawanych PFAS, choć zawsze należy brać pod uwagę konkretną deklarację i dokumentację dostarczoną przez danego producenta.
W tym miejscu warto podkreślić istotną różnicę: zgodność z nowymi przepisami europejskimi i handlowe oznaczenie produktu jako PFAS FREE nie oznaczają dokładnie tego samego. Rozporządzenie określa maksymalne dopuszczalne stężenia, natomiast oznaczenie PFAS FREE jest deklaracją odnoszącą się do konkretnych właściwości produktu.
Dlatego w Monouso stosujemy to oznaczenie wyłącznie w przypadku tych produktów, dla których dysponujemy odpowiednimi informacjami przekazanymi przez producenta.
To nie są nowe produkty: zmienia się ich skład
Ta zmiana nie oznacza, że do katalogu trafiły nowe produkty. Mówimy o opakowaniach, które już znasz i z których już korzystasz, ale których skład został zmieniony, aby dostosować je do nowych wymagań dotyczących opakowań do żywności. Producenci przeformułowują określone materiały i powłoki, aby oferować rozwiązania bez celowo dodawanych PFAS, zachowując jednocześnie funkcjonalność niezbędną dla każdego rodzaju opakowania.
Dlatego niektóre produkty Monouso, które były już dostępne, takie jak seria misek Bepulp, zmieniły swój skład i zaczynają teraz uwzględniać tę nową cechę w karcie produktu. Design, format lub zastosowanie mogą pozostać takie same: zmienia się to, co wchodzi w skład samego opakowania.
Czy można uzyskać odporność na tłuszcz bez tych związków?
To logiczne pytanie. Skoro niektóre substancje PFAS były stosowane ze względu na ich zdolność do odpychania tłuszczów, olejów i wilgoci, mogłoby się wydawać, że ich wyeliminowanie oznacza rezygnację z tych właściwości. Jednak opakowania również ewoluują. Obecnie istnieją inne technologie, materiały i rozwiązania barierowe, które pozwalają uzyskać odpowiednie właściwości dla różnych rodzajów żywności bez konieczności stosowania tradycyjnych metod opartych na PFAS.
Nie oznacza to jednak, że wszystkie opakowania bez PFAS mają takie same właściwości. Pudełko na hamburgera, pojemnik na zupę, miska na sałatkę czy opakowanie do żywności smażonej mają różne wymagania. Dlatego nadal niezwykle ważne jest sprawdzanie konkretnych właściwości każdego produktu: odporności na tłuszcz, kontaktu z płynami, temperatury użytkowania oraz możliwości stosowania w kuchence mikrofalowej, piekarniku lub zamrażarce, jeśli ma to zastosowanie.
Kluczem nie jest wyłącznie wyeliminowanie jednej substancji.
Co zmienia się dla restauracji i lokali oferujących jedzenie na wynos?
Z perspektywy kuchni zmiana będzie prawdopodobnie niemal niewidoczna. Zamówienie nadal będzie przygotowywane w ten sam sposób, a klient wciąż będzie oczekiwał, że jego jedzenie dotrze odpowiednio zapakowane i zabezpieczone. Jednak za samym opakowaniem zachodzą istotne zmiany.
Nowe przepisy sprawiają, że skład materiałów nabiera coraz większego znaczenia, a producenci i dystrybutorzy muszą zwracać większą uwagę na informacje towarzyszące każdemu produktowi. Dla branży gastronomicznej, restauracji i usług take away oznacza to dostęp do większej liczby danych przy wyborze opakowań.
Nie liczy się już tylko to, co znajduje się w opakowaniu. Coraz większe znaczenie ma również to, czego ono nie zawiera.
Opakowania, które już znasz, również ewoluują
W Monouso stopniowo wprowadzamy produkty, których skład został przeformułowany, aby dostosować je do nowych wymagań dotyczących opakowań do żywności. Nie są to nowe pozycje w katalogu, lecz produkty, które już w nim znajdowały się i które producenci wytwarzają obecnie według ulepszonej formuły, bez celowo dodawanych PFAS.
Zmiana ta jest wprowadzana stopniowo, dlatego nowe partie będą pojawiać się sukcesywnie, w miarę zastępowania wcześniejszych zapasów produktami wykonanymi według nowego składu.
Format, wzornictwo i zastosowanie tych opakowań pozostają bez zmian.
Zmienia się ich skład, który ewoluuje, aby dostosować się do nowego etapu rozwoju opakowań do żywności oraz wymagań wynikających z przepisów europejskich.
Nowe przepisy wykraczają daleko poza PFAS
Limity, które zaczynają obowiązywać w sierpniu, są tylko częścią znacznie szerszej transformacji. Nowe europejskie rozporządzenie w sprawie opakowań przewiduje środki, które będą wdrażane stopniowo w kolejnych latach i obejmują cele związane z możliwością recyklingu, ograniczeniem zbędnych opakowań, ponownym użyciem, oznakowaniem oraz stosowaniem określonych materiałów.
OCU również podkreśla stopniowy charakter tych zmian: część z nich zaczyna obowiązywać w 2026 roku, a kolejne wejdą w życie w 2027, 2028 i następnych latach. Oznacza to, że obecne zmiany nie są odosobnione, lecz stanowią część szerszej ewolucji europejskiego sektora opakowań.
Przyszłość opakowań zależy również od ich składu
Przez długi czas wybieraliśmy opakowania, zwracając uwagę przede wszystkim na widoczne cechy: rozmiar, design, wytrzymałość czy pojemność. Wszystkie one nadal pozostają kluczowe, ale dziś wiemy coraz więcej także o tym, czego nie widać: materiałach, powłokach, certyfikatach i składzie.
Nowe europejskie przepisy ponownie zwracają uwagę na ten aspekt. A w branży gastronomicznej, gdzie opakowania są elementem codziennej obsługi, dostęp do aktualnych informacji pomaga lepiej przygotować się na zmiany i trafniej dobierać odpowiednie rozwiązania.
Bo czasem rozwój nie polega na dodawaniu czegoś nowego. Czasem najważniejsze jest właśnie to, co usuwamy.
3 kluczowe informacje, które pomogą zrozumieć PFAS 📌
Czy wszystkie opakowania papierowe i kartonowe zawierają PFAS?
Nie. To, że opakowanie jest wykonane z papieru lub kartonu, nie oznacza automatycznie, że zawiera te substancje.
Ich obecność zależy od materiałów, powłok i barier zastosowanych podczas produkcji danego produktu. Dlatego zawsze warto sprawdzić szczegółowe właściwości konkretnej referencji.
Co dzieje się z produktami, których już używaliśmy?
W wielu przypadkach produkt pozostaje taki sam pod względem formatu, wyglądu i zastosowania, ale zmienia się jego skład. Producenci stopniowo przeformułowują wybrane opakowania, aby dostosować je do nowych wymagań dotyczących opakowań do żywności i wytwarzać je bez celowo dodawanych PFAS.
Dlatego przez pewien czas mogą jednocześnie występować produkty ze starszych zapasów oraz te wyprodukowane już z nowym składem, które będą pojawiać się stopniowo w miarę odnawiania stanów magazynowych.
Na co zwrócić uwagę przy wyborze opakowania?
Brak dodanych PFAS jest coraz ważniejszą cechą, ale nie powinien być jedynym kryterium wyboru. Warto również uwzględnić rodzaj żywności, pojemność, wymiary, materiał, odporność na tłuszcz lub płyny oraz temperaturę użytkowania, a także sprawdzić, czy produkt nadaje się do kuchenki mikrofalowej, piekarnika lub zamrażarki, jeśli jest to wymagane.
Każdy rodzaj żywności i każdy sposób serwowania mają inne potrzeby, dlatego wybór odpowiedniego opakowania nadal ma kluczowe znaczenie dla zapewnienia dobrej jakości obsługi.
Zmiana, która będzie wprowadzana stopniowo 🌱
Dostosowanie się do nowej rzeczywistości w branży opakowań nie następuje z dnia na dzień. Producenci wprowadzają nowe formulacje stopniowo, a w Monouso będziemy otrzymywać te produkty wraz z sukcesywnym zastępowaniem zapasów wyprodukowanych według wcześniejszego składu.
Oznacza to, że znane już produkty mogą zacząć pojawiać się z przeformułowanym składem, zachowując swoje dotychczasowe formaty i zastosowania. Jest to zmiana, której nie zawsze można dostrzec na pierwszy rzut oka, ale która stanowi część ewolucji zachodzącej obecnie w sektorze opakowań do żywności.
Opakowania się zmieniają, choć nie zawsze to widać
Kiedy myślimy o ewolucji opakowań, zazwyczaj wyobrażamy sobie nowe formaty, wzory lub materiały. Jednak niektóre z najważniejszych zmian zachodzą właśnie w tym, czego nie możemy dostrzec na pierwszy rzut oka. Skład opakowań nabiera coraz większego znaczenia, a nowe europejskie przepisy przyspieszają tę transformację w całym sektorze.
W Monouso będziemy nadal aktualizować nasze produkty wraz z pojawianiem się nowych partii produkcyjnych, aby można było łatwo rozpoznać, które rozwiązania mają już odnowiony skład. Ponieważ ewolucja opakowań nie zawsze oznacza zmianę ich wyglądu: czasem najważniejsza zmiana polega właśnie na tym, co z nich usuwamy.
